Cihad Nedir? Cihad Savaşmak mıdır?

0
45 views
Cihad Nedir? Cihad Savaşmak mıdır?


Cihat; İslam kültüründe doğru anlaşılırsa çok doğru sonuçlar verebilecek bir kavram olmasına rağmen maalesef yanlış anlaşıldığı ve yanlış yorumlandığı için, aslında muhteşem bir içeriğe sahip kılınan kavramın belli bir anlayışa sıkıştırıldığı örneklerden bir tanesidir. Cihat Kurʼanʼı Kerimʼde birbirine yakın da olsa şu beş anlam alanına sahiptir:
1. Yoğun çaba sarf etmek,
2. Var gücünü ortaya koymak,
3. Kendini bir şeyler için zorlamak,
4. Kurʼanʼı Anlatmak,
5. Saldırıya uğrayan bir insanın kendisini savunması için savaşması.
Bu anlamların dört tanesi Mekke dönemi surelerinde söz konusudur. Savunma savaşı dediğimiz anlam ise Medine dönemindeki kavramın içeriğine yapılan ilavenin karşılığıdır. Cihat, ceht etmek, içtihat, müçtehit kavramlarının hepsi aynı kökten gelmektedir. Kurʼanʼla, çalışmayla, fedakarlıkla ilgili ve belki de en önemlisi insan kazanmayla ilgili bir tavrın adıdır. Cihatta hedef adam eksiltmek değil, bir kişi dahi olsa kazanabilmektir. İcabında savaş ortamında bile düşman tarafında bulunup da; bulunuşundan pişman olmak durumunda olanların kazanılması da cihadın kapsamına girer. Yani savaş ortamında da maksat sadece düşman tarafında olanı öldürmek değil imkanı varsa onu kazanmaya çalışmak da bir cihat biçimidir. Kurʼan büyük cihadı yani asıl cihadı Kurʼanʼı anlatmak diye öğretir. Kurʼanʼı anlatmanın ötesinde meseleyi savaşa ve adam öldürmeye indirgemek; cihat kavramına Kurʼanʼın yüklediği anlam dünyasını ya kavramamaktır ya da daraltmaktır. Bizim cihadımız Furkan Suresi 25/52. Ayette “Öyleyse kendini doğrulara kapatanlara(kâfirlere) uyma; onlara karşı Kur’ân ile büyük bir mücadeleye girişˮ şeklinde beyan edildiği gibi Kurʼanʼı anlatarak insanları kazanma faaliyetine dayalı bir kavramdır. Adam eksiltmeyle ilgili olarak kıtal dediğimiz savaştan oldukça farklı bir kavramdır. Mücahit önce kendini, hakkın dediği gibi konuşlandıran insandır. Sonra mücahit, bir başka kardeşini daha kurtarmak için çaba sarf eden insanın adıdır. Cihadı insan kazanma kurumu olarak yorumlamak durumundayız. Öteki algılar kavramı kullanılış ve Allahu Tealaʼnın belirlediği amacın dışına itmektir. Bir Müslümanʼın böyle bir yanlışa düşmemesi, Kurʼanʼı cihadın ana unsuru olarak belirlemesi gerekmektedir.

Prof. Dr. Mehmet Okuyan