Diger, Kadın

Kadınlar Tek Başlarına Hacca Gidebilirler Mi?

Kuran’da Hac ibadeti detaylı olarak açıklanmıştır.[1] Bu ayetlerin hiçbirisinde kadınların tek başlarına Hacca gidemeyeceklerine dair bir ifade ya da ima yoktur. Dolayısıyla kadınlar da erkekler gibi tek başlarına Hacca gitme hakkına sahiptirler. Dahası Hacca gitmeye gücü yeten kadınlar bu ibadeti yerine getirmemeleri durumunda Allah’ın açık bir emrini yerine getirmemiş yapmış olurlar. Ne yazık ki, bu konuda da uydurma bazı hadisler Peygamberimize atfedilmiş, kadınların tek başlarına 3 günlük yoldan ya da 90 km’den fazla yolculuk yapamayacakları dolayısı ile Hacca da gidemeyecekleri iddia edilmiştir. (Bakınız: Hadisler dinin kaynağı olabilir mi?) Oysa bu tür bir zanna uymak Peygamberimize de iftirada bulunmaktır; zira Peygamberimiz Allah’tan aldığı dini en iyi şekilde uygulamış, ona hiç bir şekilde ilave yapmamıştır.. Aksini iddia etmek Peygamberimizin şu ayetlere karşı geldiğine inanmaktır:

Hüküm yalnız Allah’ındır. (12-Yusuf 40)

O, hükmüne hiç kimseyi ortak etmez. (18-Kehf 26)

Kadınların Hacca gitmemesini “takva” olarak tanımlayanlar Allah’ın dinine ilavede bulunduklarını, bu ümmetin yarısını teşkil eden kadınların bir farzı yerine getirmesinde dinde olmayan bir engel ürettiklerini ve bunun Allah nazarında büyük bir vebal olduğunu unutmamalılar.

İşin dini boyutu bu şekilde özetlenebilir. Ne yazık ki Suudi Arabistan da bu uydurma hadislere ve Kuran’a aykırı fıkıh görüşlerine tabi olup belli bir yaşın altındaki kadınlara vize vermemektedir. Beraber hacca gidecek koca, baba gibi bir yakını bulamayan kadınların, bu durumda engellendiğini ve engellenmeleri durumunda Haccı yapamamalarının bir özür olduğunu söylemek mümkündür. Bu durumda Bakara Suresi 196. Ayette geçenlerden birini yerine getirmeleri gerekmektedir:

Haccı da umreyi de Allah için tamamlayın. Eğer engellenirseniz, esir veya köle âzatlamak, Kâbe’ye kurbanlık hayvan veya başka bir şey sunmak şeklinde bağışta bulunmanın kolayınıza geleni yeterlidir… (2-Bakara 196)

Uydurma hadislerle dolu literatürde kadınların tek başlarına Hacca gidememelerinin 90 km yolculuk yapamamaları ile ilişkilendirildiğini belirtmiştik. Dinen bir hüküm çıkarmak için bakılacak tek yer Kuran’dır. Bununla beraber hadislerden farz hüküm çıkaran kişilerin çoğunun da bu konudaki hadislerin çelişkili olduğundan haberdar olmadıkları görülmektedir. Bu hükmün dayandırıldığı hadisler, en ünlü hadis toplayıcısı Buhari tarafından da zayıf görülmüştür. Bu konudaki hadislere bakarsak şöyle çelişkili ifadelerle karşılaşırız:

“ALLAH’a ve âhiret gününe iman eden bir kadının beraberinde babası veya oğlu yahut kocası veya kardeşi yahut nikâhı haram olan biri olmaksızın üç gün veya daha fazla süren bir yolculuğa çıkması helâl değildir.”(Muslim Hacc:423)

“Resulullahın (a.s.m.) yanında kocası veya yakın akrabası olmaksızın kadının iki günlük yola gitmesini yasak etti.”(Müslim Hacc:416)

“ALLAH’a ve âhiret gününe iman eden bir kadının, yanında kendisine nikâhı haram olan biri bulunmadıkça bir gün ve bir gecelik yola gitmesi helâl değildir.”(Tirmizi Rada:14)


[1] Bakınız: 2-Bakara 158, 189, 196, 198, 199, 200, 203; 3-Ali İmran 97; 5-Maide 1, 2, 95, 96, 97; 9-Tevbe 3; 22-Hac 25, 26, 27, 28, 29.