Kurʼanʼda Nasih ve Mensuh Var mı?

0
13 views
Kurʼanʼda Nasih ve Mensuh Var mı?


Kurʼanʼda nesh ayeti vardır. Fakat Kurʼanʼdaki nesh ayetinin geleneksel anlaşılması Kurʼanʼın onayladığı bir anlayış değildir. Geleneksel anlayışta nesh Kurʼanʼın bazı ayetleriyle bir başka ayetin hükmünün iptal edilmesidir. Peki bir ayetin başka bir ayetin hükmünü iptal ettiğine kim karar verecek? Bunun herkes tarafından onaylanmış belli kuralları var mıdır? Yoktur. Her alime göre nesh sayısı değişmektedir. Bazılarına göre nesh edilen ayetler Kurʼanʼda beş tane, bazılarına göre yirmi, bazılarına göre yüz, bazılarına göre iki yüz, bazılarına göre de beş yüz ayete kadar çıkmaktadır. Yani Kurʼanʼdan yüz, iki yüz, üç yüz ayetin hükmünün iptal edildiğini söylemek Kurʼanʼa inanan bir Müslümanʼın yapacağı bir hata olmamalıdır. Kaldı ki Allah Resulüʼnün bu ayetin hükmü şu ayetin hükmü ile iptal edilmiştir diye bir tek cümlesi yoktur. Bu ne cüret? Bu ne cesaret?
Peki neden klasik alimlerin çoğu Kurʼanʼda neshin olduğunu, bir ayetin başka bir ayetin hükmünü iptal ettiğini söyleyebilmişlerdir? Zira onlar iki ayet arasında çelişki görmüşlerdir. Oysa Kurʼanʼın kendisi bizzat Kurʼanʼda çelişki olmadığına dair bir ayet barındırır. Peki Kurʼan, Kurʼanʼda çelişkinin olmadığını söylüyor ama siz Kurʼanʼda çelişki olduğunu vehmederek bazı ayetlerle bazı ayetlerin hükmünü değiştirerek çelişkiyi izole etmiş oluyorsunuz. Bu nasıl bir iş? Bu nasıl bir yaman çelişki? Daha da öte Kurʼanʼdaki bazı ayetlerin hükmünü iptal etmekle siz aslında Kurʼanʼın içinde ölü ayetler bulunduğunu söylüyorsunuz. O ayetlerin orada bulunmasının hiçbir anlamı kalmamış oluyor. Oysa ki Kurʼanʼda şu ayet şu ayeti neshetti, şu ayetin hükmü şu ayetle çelişiyor denilen tüm örneklere vereceğimiz cevap var. Bizden öncekilerden de zaten bazıları harika cevaplar vermişler. Onun için Kurʼanʼın iki kapağı arasında hükmü iptal edilmiş bir ayet yoktur, olamaz. Bunu söylemek Allahʼın kelamına büyük haksızlıktır. Nesh ancak önceki gönderilen vahiylerde veya önceki gönderilen şeriatlardaki bazı hükümlerin sonraki versiyonda ortadan kalkmış olması şeklinde anlaşılabileceği gibi aslında Kurʼanʼdaki nesh ayetinin de gösterdiği gibi önceki peygamberlere verilen hissi mucizenin son nebi olan Hz. Muhammedʼe verilmemiş olması, ona verilen tek olağan üstü mucizenin Kurʼan olmuş olmasını ifade eder. Bağlam bunu gösteriyor zaten. Dolayısıyla Kurʼanʼda yer alan hiçbir ayetin hükmü iptal edilmemiştir. Her ayetin bir yeri, bir zamanı, bir mekanı vardır. Tedricilik çerçevesinde yani aşamalılık çerçevesinde anlaşılmalıdır. Örneğin içkinin yasaklanışı aşama aşamadır. Her aşamada bir ayet nazil olmuştur. Önceki aşamada nazil olan ayetin yeri gelir, bir gün gelir ki aynı şartlar orada gerçekleşir; o ayetin hükmüyle orada amel edilir. Dolayısıyla Kurʼanʼdaki hiçbir ayetin hükmü iptal edilmemiştir. Kurʼanʼın iki kapağı arasında hükmü geçersiz yani mensuh ayet bulunmamaktadır.
Mustafa İslamoğlu