Vahdet-i Vücud Nedir? Doğru Bir İnanış mıdır?

0
73 views


Vahdet-i Vücud varlığın birliği, tekliği demektir. Yani varlığı tekbir ediyor. Birçok varlıklar var. Bu Vahdet-i Vücud inancına göre bütün varlıklar Allah’ın görünen şekilleri, tezahürleri, tecellileridir. Yani bu inanca göre Allah insan olarak, ağaç olarak, taş olarak, af edersiniz haşa hayvan olarak görülmüştür. Dolayısıyla evrende varlık olarak var olan sadece Allah’tır. Bunu yorumlayanlar, temize çıkarmaya çalışanlar aslında gerçek varlık Allah’tır, bütün varlıklar geçicidir, izafidir, sanaldır, hakiki varlıklar değildir, varlıklarını Allah’tan alırlar, Allah bunları var ettiği için varlar şeklinde tevil etmektedirler. Bu yorum doğru değildir. Zaten Kur’an’ı Kerim baştan sona kadar Allah’ı da tanıtıyor, evreni de tanıtıyor, ezeli ve ebedi olduğunu, yaratılmadığını, hiçbir benzerinin, ortağının, oğlunun bulunmadığını uzun uzun anlatır. Dolayısıyla Allah yaratandır, diğer varlıkların tümü yaratılanlardır. Yaratılanlarda Allah’tan hiçbir parça, hiçbir unsur yoktur. Dolayısıyla Vahdet-i Vücud bu şekilde yorumlarla kurtarmaya çalışmak, temize çıkarmak da doğru değildir. Bazıları aslında Allah’ın varlığı ve birliğini bütün varlıkların gösterdiği, onun ayetleri olduğu şeklinde anlatıyorlar. Vahdet-i Vücudun İslam dünyasındaki bir numaralı temsilcisi Muhyiddin İbn Arabi’dir. Muhyiddin İbn Arabi’nin Fütuhatu Mekkiye, Fususul Hikem ve diğer kitapları okunduğunda Vahdet-i Vücudu bu anlamda hiç kullanmadığı açıkça görülür. Bunu savunanlar Vahdet-i Vücudu onun kadar bilmezler. İşin ustası, kurucusu, tezgahtarı odur. Kendisi de söyler, bizim adımız var fakat biz gerçek varlıklar değiliz, biz sanal varlıklarız aslında hepimiz Allah’ın görünen bir parçasıyız, görünen bir yüzüyüz der. Vahdet-i Vücudun tevhidle bağdaşan hiçbir tarafı yoktur. Tamamen tevhide zıttır. Allah’ın eşi, ortağı, benzeri, oğlu, çocuğu asla yoktur ve hiçbir varlığa benzemez. Ayeti kerime bunu apaçık söylemektedir. Leyse kemiślihi şey-un – Allah’a benzer hiçbir şey yoktur. (Şura 42/11) Allah yaratandır, diğer varlıklar yaratılmışlardır, yaratılanlardır. Bu varlıkların Allah’a benzer hiçbir yanı yoktur. Onun için Vahdet-i Vücudun zaten kaynağı bellidir. Kimisi Yahudi felsefesinin, kimisi Yunan felsefesinin, kimisi Hint kültürünün inançlarının uzantısı der. Nereden kaynaklanırsa kaynaklansın İslam’dan kaynaklanmamıştır. Tevhide de aykırıdır, Allah algısına da aykırıdır, İslam inançlarına da taban tabana zıttır. Bu konuda İslam tarihinde alimler zaman zaman yazmışlar, eleştirmişlerdir. Onlardan birisi kitabı Türkçeye de Uydurma Hadisler diye çevrilen meşhur Ali Elkari’dir. Vahdet-i Vücud risalesi kitabı Vahdet-i Vücuda reddiyedir. Vahdet-i Vücudun şirk olduğunu, küfür olduğunu, İslam inançlarıyla bağdaşmadığını anlatan kitaptır. Yine akaid ve kelam ilminde meşhur olan Teftazani’nin aynı şekilde Vahdet-i Vücuda eleştiri kitabı vardır. Sonuç olarak Vahdet-i Vücud İslami değildir, aksine tevhide ve İslama aykırıdır ve asla tevhid kökenli değildir.

Prof. Dr. İbrahim Sarmış